ระบบเรียกพยาบาล IP Call (ระบบ IP Based Network)

ระบบเรียกพยาบาล IP Call คือระบบสื่อสารและแจ้งเตือนภายในโรงพยาบาลที่ทำงานบนโครงข่าย IP Network อุปกรณ์แต่ละจุดรับ–ส่งข้อมูลกับเซิร์ฟเวอร์ได้โดยตรง จึงระบุตำแหน่ง ประเภทคำร้อง ระดับความเร่งด่วน และสถานะการตอบรับได้แม่นยำ ไม่ใช่เพียงสัญญาณเปิด–ปิดแบบระบบดั้งเดิม พร้อมบันทึกเหตุการณ์และเชื่อมต่อกับระบบสารสนเทศของโรงพยาบาลได้

จุดเด่นของระบบ IP Call

• รับ–ส่งข้อมูลแบบเรียลไทม์
• ระบุตำแหน่งและประเภทสายเรียกได้ชัดเจน
• รองรับเสียงสนทนาแบบ VoIP
• ส่งสัญญาณตรงถึงเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ
• กำหนดลำดับความสำคัญและการส่งต่ออัตโนมัติ
• เชื่อมต่ออุปกรณ์มือถือและโทรศัพท์ IP
• บันทึกข้อมูลสำหรับตรวจสอบย้อนหลัง
• วิเคราะห์เวลาตอบสนองและประสิทธิภาพการทำงาน
• รองรับ API และการเชื่อมต่อระบบโรงพยาบาล
• บริหารจัดการจากส่วนกลาง
• แบ่งสิทธิ์และพื้นที่การดูแลได้
• ขยายระบบได้ตั้งแต่หนึ่งหอผู้ป่วยจนถึงหลายอาคาร
• รองรับหลายโรงพยาบาลภายใต้ระบบบริหารส่วนกลาง
• เพิ่มอุปกรณ์หรือฟังก์ชันใหม่ได้โดยไม่เปลี่ยนโครงสร้างหลัก
• รองรับแนวทาง Smart Hospital และ Digital Hospital

หลักการทำงาน

1. ผู้ป่วยกดปุ่มเรียกจากเตียง ห้องน้ำ หรือจุดบริการ
2. อุปกรณ์ส่งข้อมูลผ่าน IP Network ไปยังเซิร์ฟเวอร์ส่วนกลาง
3. ระบบตรวจสอบตำแหน่งห้อง เตียง ประเภทคำร้อง และระดับความสำคัญ
4. ไฟสัญญาณหน้าห้องและจอแสดงผลแสดงสถานะทันที
5. ระบบส่งการแจ้งเตือนไปยังพยาบาลหรือทีมที่รับผิดชอบ
6. เจ้าหน้าที่สามารถรับทราบสายเรียกและสื่อสารกับผู้ป่วยผ่านระบบเสียง
7. หากไม่มีผู้ตอบรับภายในเวลาที่กำหนด ระบบจะส่งต่อหรือยกระดับการแจ้งเตือน
8. เมื่อเจ้าหน้าที่เข้าถึงพื้นที่ ระบบบันทึกเวลาตอบรับและสถานะการให้บริการ
9. ข้อมูลทั้งหมดจัดเก็บไว้สำหรับตรวจสอบและจัดทำรายงาน

สถาปัตยกรรมระบบ IP-Based Network

1. อุปกรณ์ภายในห้องผู้ป่วย

ประกอบด้วย Patient Station ปุ่มเรียกแบบมือถือ สายดึงในห้องน้ำ ปุ่มฉุกเฉิน ปุ่ม Code Blue และอุปกรณ์แสดงสถานะเจ้าหน้าที่

2. Room Controller

ทำหน้าที่ควบคุมและรวบรวมอุปกรณ์ภายในห้องหรือกลุ่มห้อง พร้อมส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบเครือข่าย IP โดยแต่ละ Controller มีหมายเลขประจำอุปกรณ์เพื่อให้ระบบระบุตำแหน่งได้อย่างถูกต้อง

3. IP Network

ใช้โครงสร้างเครือข่าย Ethernet และ Managed Network Switch สำหรับเชื่อมต่ออุปกรณ์แต่ละส่วน สามารถแบ่ง Network หรือ VLAN สำหรับระบบเรียกพยาบาลโดยเฉพาะได้ตามนโยบายของฝ่าย IT

4. Nurse Call Server

เป็นศูนย์กลางสำหรับประมวลผลสายเรียก กำหนดระดับความสำคัญ ส่งการแจ้งเตือน บริหารผู้ใช้งาน บันทึกเหตุการณ์ และเชื่อมต่อกับระบบภายนอก สามารถติดตั้งบน Physical Server หรือ Virtual Server ตามข้อกำหนดของระบบ

ประเภทสายเรียกที่รองรับ

ระบบสามารถกำหนดประเภทสายเรียก สี เสียง ลำดับความสำคัญ และผู้รับผิดชอบได้ เช่น

• Patient Call – ผู้ป่วยเรียกพยาบาล
• Normal Call – เรียกทั่วไป
• Toilet Call – เรียกจากห้องน้ำ
• Assistance Call – ขอความช่วยเหลือ
• Staff Assist – เจ้าหน้าที่ขอกำลังสนับสนุน
• Emergency Call – เหตุฉุกเฉิน
• Code Blue – ภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์
• Pain Assistance – ขอความช่วยเหลือเรื่องอาการปวด
• Fall/Bed Exit Alarm – แจ้งเตือนผู้ป่วยเสี่ยงตกเตียง
• Equipment Alarm – สัญญาณเตือนจากเครื่องมือแพทย์
• Cleaning/Housekeeping – ขอรับบริการทำความสะอาด
• Staff Presence – แสดงสถานะเจ้าหน้าที่อยู่ภายในห้อง
• Cancel/Reset – ยกเลิกหรือรีเซ็ตสายเรียก

ระบบสามารถส่งคำร้องแต่ละประเภทไปยังบุคลากรที่เหมาะสม เช่น คำร้องขอน้ำส่งไปยังผู้ช่วยพยาบาล งานทำความสะอาดส่งไปยังแม่บ้าน และคำร้องฉุกเฉินส่งตรงถึงพยาบาลวิชาชีพหรือทีมแพทย์

อุปกรณ์หลักภายในระบบ

1. Patient Station

ติดตั้งบริเวณหัวเตียงหรือภายในห้องผู้ป่วย ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางรับสัญญาณจากปุ่มกด อุปกรณ์ข้างเตียง และอุปกรณ์ทางการแพทย์ สามารถรองรับฟังก์ชัน เช่น

• เรียกพยาบาล
• เรียกฉุกเฉิน
• แสดงสถานะสายเรียก
• แสดงสถานะเจ้าหน้าที่
• ยกเลิกสายเรียก
• เชื่อมต่อปุ่มกดแบบมือถือ
• เชื่อมต่อ Bed Exit หรืออุปกรณ์ภายนอก
• สื่อสารด้วยเสียงในรุ่นที่รองรับ

2. IP Call Point

ปุ่มเรียกที่เชื่อมต่อเข้าสู่ระบบเครือข่าย ทำหน้าที่ส่งข้อมูลตำแหน่งและประเภทสายเรียกไปยังเซิร์ฟเวอร์ สามารถกำหนดสีปุ่ม ข้อความ ไอคอน และหน้าที่ของแต่ละปุ่มให้ตรงกับกระบวนการทำงานของโรงพยาบาล

3. Handset หรือ Call Pendant

อุปกรณ์เรียกแบบมือถือสำหรับผู้ป่วย สามารถมีได้ตั้งแต่ปุ่มเรียกพื้นฐานจนถึงแบบหลายปุ่ม เช่น

• เรียกพยาบาล
• ขอความช่วยเหลือเข้าห้องน้ำ
• แจ้งอาการปวด
• เปิด–ปิดไฟ
• ควบคุมโทรทัศน์
• ควบคุมม่านหรืออุปกรณ์ภายในห้อง

4. Pillow Speaker

อุปกรณ์ข้างเตียงที่รวมปุ่มเรียกและระบบเสียง ผู้ป่วยสามารถสนทนากับพยาบาลผ่านระบบ VoIP ได้โดยตรง ช่วยให้พยาบาลทราบความต้องการเบื้องต้นก่อนเดินทางไปยังห้องผู้ป่วย

5. Toilet Pull Cord

สายดึงเรียกสำหรับห้องน้ำและห้องอาบน้ำ ติดตั้งให้ผู้ป่วยสามารถเข้าถึงได้ทั้งในท่ายืน ท่านั่ง หรือกรณีล้มลงกับพื้น เมื่อดึงสาย ระบบจะแสดงเป็นสายเรียกจากห้องน้ำซึ่งมีลำดับความสำคัญตามที่กำหนด

6. Emergency และ Code Blue Call Point

ใช้สำหรับเรียกทีมฉุกเฉินหรือทีมช่วยชีวิต สามารถกำหนดเสียง สี และรูปแบบไฟให้แตกต่างจากสายเรียกทั่วไป พร้อมส่งสัญญาณไปยังทีมที่เกี่ยวข้องโดยตรง

7. Corridor Lamp

ไฟสัญญาณบริเวณหน้าห้อง แสดงตำแหน่งและประเภทเหตุการณ์ด้วยสีหรือรูปแบบการกะพริบ เช่น

• สีแดง – เหตุฉุกเฉิน
• สีน้ำเงิน – Code Blue หรือเหตุเฉพาะ
• สีเหลืองหรือสีขาว – ผู้ป่วยเรียกทั่วไป
• สีเขียว – มีเจ้าหน้าที่อยู่ภายในห้อง

การกำหนดสีจริงขึ้นอยู่กับมาตรฐานและการออกแบบของแต่ละโครงการ

8. Annunciator Display

จอแสดงผลบริเวณทางเดินหรือพื้นที่ส่วนกลาง แสดงข้อมูลแบบเรียลไทม์ เช่น

• หมายเลขห้องและเตียง
• ชื่อหรือรหัสผู้ป่วย
• ประเภทสายเรียก
• ระดับความเร่งด่วน
• ระยะเวลาที่รอการตอบรับ
• สถานะเจ้าหน้าที่
• ข้อความประกาศหรือข้อมูลประจำหน่วยงาน

9. Touchscreen Nurse Station

จอควบคุมประจำเคาน์เตอร์พยาบาล ใช้สำหรับดูและจัดการสายเรียกภายในพื้นที่รับผิดชอบ ฟังก์ชันที่สามารถกำหนดได้ ได้แก่

• แสดงสายเรียกตามลำดับความสำคัญ
• รับทราบและส่งต่อสายเรียก
• โทรสนทนากับผู้ป่วย
• เรียกเจ้าหน้าที่หรือทีมงาน
• แสดงสถานะห้องและเตียง
• แสดงข้อมูลผู้ป่วย
• ตั้งเวลาติดตามงาน
• บันทึกกิจกรรมการดูแล
• เรียกบริการเคลื่อนย้ายหรือทำความสะอาด
• แจ้งเตือนการตรวจรอบหรือให้ยา

10. Server และซอฟต์แวร์ส่วนกลาง

ทำหน้าที่ควบคุม จัดเก็บ และประมวลผลข้อมูลทั้งหมดของระบบ เช่น

• จัดการอุปกรณ์และตำแหน่ง
• กำหนดประเภทสายเรียก
• กำหนดลำดับความสำคัญ
• กำหนดกลุ่มเจ้าหน้าที่
• ตั้งเวลาส่งต่อและยกระดับเหตุการณ์
• บันทึกประวัติสายเรียก
• จัดทำรายงาน
• เชื่อมต่อระบบภายนอก
• ตรวจสอบสถานะและความผิดปกติของอุปกรณ์

ระบบ IP สามารถติดตั้งบน Physical Server หรือ Virtual Server ตามข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์และนโยบาย IT ของโรงพยาบาล

11. Mobile Application

เจ้าหน้าที่สามารถรับและจัดการสายเรียกผ่านสมาร์ตโฟนหรือแท็บเล็ตภายในเครือข่ายที่ปลอดภัย โดยสามารถ

• รับการแจ้งเตือนแบบเรียลไทม์
• ดูตำแหน่งและประเภทเหตุการณ์
• รับทราบหรือปฏิเสธงาน
• ส่งต่องานให้เจ้าหน้าที่อื่น
• โทรกลับหรือสนทนาผ่าน VoIP
• บันทึกสถานะการปฏิบัติงาน
• เรียกความช่วยเหลือฉุกเฉิน
• ควบคุมบางฟังก์ชันของระบบจากระยะไกล

การทำงานของระบบ Escalation

ระบบสามารถกำหนดการส่งต่อสายเรียกอัตโนมัติ เช่น

1. แจ้งพยาบาลประจำเตียง
2. หากไม่ตอบรับ ส่งไปยังพยาบาลประจำโซน
3. ส่งไปยังหัวหน้าหอผู้ป่วย
4. ส่งไปยังทีมสำรองหรือหน่วยงานส่วนกลาง

สามารถตั้งเวลาและเส้นทางการส่งต่อแยกตามประเภทสายเรียก ช่วงเวลา เวร เจ้าหน้าที่ หรือพื้นที่ได้ ช่วยลดความเสี่ยงที่สายเรียกจะไม่ได้รับการตอบสนอง

ระบบสื่อสารด้วยเสียง VoIP

IP Call สามารถรองรับการสื่อสารด้วยเสียงผ่านเครือข่าย IP ทำให้

• ผู้ป่วยสนทนากับพยาบาลได้โดยตรง
• พยาบาลสอบถามความต้องการก่อนเข้าห้อง
• ลดการเดินที่ไม่จำเป็น
• ลดเสียงประกาศภายในโรงพยาบาล
• ติดต่อระหว่าง Nurse Station กับห้องผู้ป่วย
• โทรไปยังโทรศัพท์ IP หรืออุปกรณ์มือถือที่เชื่อมต่อ

การเชื่อมต่อกับระบบโรงพยาบาล

ระบบ IP Based Network สามารถเชื่อมต่อกับระบบอื่นผ่าน API, Web Services, HL7 หรือ Interface ตามที่ผลิตภัณฑ์รองรับ เช่น

HIS, EMR และ EHR

• รับข้อมูลผู้ป่วยและหมายเลขเตียง
• แสดงชื่อผู้ป่วยบนหน้าจอที่ได้รับอนุญาต
• รับข้อมูลผู้ป่วยเสี่ยงหกล้ม ผู้ป่วยแยกโรค หรือสถานะสำคัญ
• ส่งข้อมูลกิจกรรมการดูแลกลับไปยังเวชระเบียน
• ลดการบันทึกข้อมูลซ้ำ

RTLS

ระบบระบุตำแหน่งแบบเรียลไทม์ช่วยให้สามารถ

• ตรวจจับการเข้าถึงห้องของเจ้าหน้าที่
• บันทึก Staff Presence อัตโนมัติ
• ยกเลิกสายเรียกแบบไม่ต้องสัมผัส
• ระบุตำแหน่งเจ้าหน้าที่ขณะขอความช่วยเหลือ
• ติดตามผู้ป่วยและอุปกรณ์
• วิเคราะห์เวลาที่เจ้าหน้าที่ใช้ในแต่ละห้อง

Smart Bed และ Bed Exit

• รับสัญญาณผู้ป่วยลุกออกจากเตียง
• ตรวจสอบสถานะราวกั้นเตียง
• แจ้งเตือนผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงหกล้ม
• ระงับการแจ้งเตือนบางประเภทเมื่อมีเจ้าหน้าที่อยู่ในห้อง

อุปกรณ์ทางการแพทย์

สามารถรับสัญญาณจากอุปกรณ์ที่มี Interface รองรับ เช่น

• Infusion Pump
• Patient Monitor
• Ventilator
• Telemetry
• Medical Gas Alarm
• Bed Alarm

ระบบสื่อสาร

• IP-PBX
• โทรศัพท์ IP
• โทรศัพท์ไร้สาย
• Smartphone
• Pager
• ระบบข้อความ
• ระบบประกาศเสียง

ระบบอาคารและความปลอดภัย

• Building Management System
• Fire Alarm
• Security Alarm
• Panic Alarm
• Access Control
• Staff Duress
• ระบบควบคุมไฟ ม่าน โทรทัศน์ และอุณหภูมิ

แพลตฟอร์ม IP Nurse Call สมัยใหม่สามารถเชื่อมต่อ RTLS, Smart Bed, EMR/EHR, ปั๊มยา ระบบ Telemetry และระบบอาคารผ่าน Open API ได้

ระบบรายงานและวิเคราะห์ข้อมูล

ระบบจัดเก็บข้อมูลทุกเหตุการณ์เพื่อใช้ตรวจสอบและพัฒนาการบริการ เช่น

• วันและเวลาที่เริ่มเรียก
• ห้องและเตียงที่เรียก
• ประเภทสายเรียก
• ระดับความสำคัญ
• เวลาที่เจ้าหน้าที่รับทราบ
• เวลาที่เข้าถึงผู้ป่วย
• เวลาที่ปิดเหตุการณ์
• จำนวนครั้งที่ส่งต่อสายเรียก
• เจ้าหน้าที่หรือทีมที่ตอบรับ
• สายเรียกที่ไม่ได้รับการตอบสนอง
• ระยะเวลาเฉลี่ยในการตอบรับ
• จำนวนสายเรียกแยกตามห้อง หอผู้ป่วย ชั้น หรืออาคาร

ข้อมูลสามารถนำไปใช้วิเคราะห์ภาระงาน วางแผนอัตรากำลัง ลดเวลารอ และตรวจสอบคุณภาพการดูแลผู้ป่วย

โครงสร้างเครือข่ายที่แนะนำ

ระบบควรออกแบบเป็นเครือข่ายที่บริหารจัดการได้และแยกจากเครือข่ายผู้ใช้งานทั่วไป เช่น

• กำหนด VLAN สำหรับ Nurse Call โดยเฉพาะ
• ใช้ Managed Network Switch
• มี Core หรือ Distribution Switch สำรองตามระดับความสำคัญ
• มี UPS สำหรับ Server, Switch และอุปกรณ์สำคัญ
• กำหนด QoS สำหรับข้อมูลเสียงและเหตุฉุกเฉิน
• แยกสิทธิ์การเข้าถึงด้วย Firewall และ Access Control
• มีระบบสำรองข้อมูลและบันทึกเหตุการณ์
• ตรวจสอบสถานะระบบและอุปกรณ์แบบต่อเนื่อง
• ออกแบบ Network Redundancy สำหรับพื้นที่วิกฤต
• ประสานแผน IP Address กับฝ่าย IT ของโรงพยาบาล

ความปลอดภัยของระบบ

เนื่องจาก IP Call เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐาน IT จึงควรมีมาตรการ เช่น

• แยกเครือข่ายหรือ VLAN
• จำกัดสิทธิ์ผู้ใช้งานตามหน้าที่
• ใช้รหัสผ่านและนโยบายบัญชีที่เหมาะสม
• เข้ารหัสการสื่อสารเมื่อระบบรองรับ
• บันทึก Audit Log
• สำรองฐานข้อมูล
• อัปเดตซอฟต์แวร์และ Security Patch
• ปิดพอร์ตและบริการที่ไม่จำเป็น
• มีแผนรับมือเมื่อ Server หรือ Network ขัดข้อง
• ทดสอบระบบสำรองและระบบแจ้งเตือนเป็นระยะ

เหมาะสำหรับ

• โรงพยาบาลขนาดเล็ก กลาง และขนาดใหญ่
• โรงพยาบาลอัจฉริยะ
• ICU, CCU และห้องฉุกเฉิน
• ห้องผ่าตัดและห้องพักฟื้น
• หอผู้ป่วยทั่วไป
• โรงพยาบาลผู้สูงอายุ
• ศูนย์ฟื้นฟูและสถานดูแลระยะยาว
• อาคารที่ต้องการเชื่อมโยงหลายชั้นหรือหลายหอผู้ป่วย
• เครือโรงพยาบาลที่ต้องการบริหารจัดการจากส่วนกลาง

โดยสรุป ระบบเรียกพยาบาล IP Call ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ แต่เป็นแพลตฟอร์มการสื่อสารทางคลินิกที่เชื่อมโยงผู้ป่วย พยาบาล อุปกรณ์การแพทย์ และระบบสารสนเทศเข้าด้วยกัน ช่วยให้เจ้าหน้าที่ได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง ณ จุดที่ต้องการ ลดเวลาตอบสนอง เพิ่มความปลอดภัย และรองรับการพัฒนาไปสู่ Smart Hospital ได้อย่างเป็นระบบ